Stille Beelden spreken

Mensen die voor een afspraak in een wachtruimte in het ziekenhuis verblijven in afwachting van uitslagen of gesprekken met deskundigen hebben doorgaans last van stress. Ik ben er van overtuigd dat een bezoek aan een ziekenhuis minder stressvol kan zijn voor patiënten en bezoekers dan nodig is. Gerichte afleiding kan mensen doen ontspannen en een bezoek aan het ziekenhuis minder psychische druk geven.

Het is mijn missie om patiënten van een ziekenhuis te helpen ontspannen tijdens hun bezoek en de ervaring minder stressvol te maken; misschien zelfs helend.

Met deze website wil ik ziekenhuizen en andere zorginstellingen waar patiënten stress ervaren, in contact brengen en interesseren voor het project Stille Beelden.

Initiatiefnemer en ontwikkelaar Marco Douma

Het project

Met Stille Beelden worden toeschouwers begeleid naar een moment van contemplatie. Een moment om zich te ontrekken aan de hectiek van de dagelijkse realiteit en los te komen van triviale gedachten en zorgen. Stille Beelden zijn videowerken die te omschrijven zijn als bewegende schilderijen waarin beelden langzaam transformeren. Het zijn voornamelijk op de natuur geïnspireerde beelden die een bepaalde mate van abstractie in zich dragen.

Een bezoek of verblijf in een ziekenhuis (of zorginstelling) is voor de meeste patiënten een stressvolle gebeurtenis. Elke verandering dat een negatieve fysieke, emotionele of psychologische spanning veroorzaakt kan van invloed zijn op iemands verblijf in een ziekenhuis en kan een voorspoedig herstel belemmeren.

De invloed van een groene omgeving heeft een positieve invloed op het herstel van patiënten in een ziekenhuis. Het bekende onderzoek van Roger Ulrich uit 1984 toonde dit al aan. Hij toonde aan dat patiënten die na een galblaasoperatie uitzicht hadden op een boom een dag sneller herstelden dan wie op een blinde muur uitkeek. Ze vroegen ook minder pijnstillers en klaagden minder vaak over de verzorging.[1]

Het positieve effect van een groene omgeving op het herstellend vermogen van de zieke mens wordt steeds breder gedragen. Veel ziekenhuizen halen de laatste jaren de natuur naar binnen met (binnen)tuinen, subtropische bomen, plantenkassen, levende wanden van groene planten, bijenkasten op het groene dak en levensgrote fotodoeken met daarop bomen of de waddeneilanden.[2]

De invloed, van een groene omgeving of een daaraan gerelateerde sfeer, kan met Stille Beelden worden toegepast op de gemoedsrust van mensen die kortstondig in een ziekenhuis verblijven. En dan met name in wachtruimten waar zij in afwachting zijn op hulp (EHBO), een onderzoek dat moet worden uitgevoerd of op een gesprek met een deskundige.

Ziekenhuizen roepen bij de meeste mensen stress op. De angst voor ziekte, pijnlijke ingrepen en dood ligt voor de hand. Bekend is de ‘witte-jassen-hypertensie’ – personen bij wie de bloeddruk aantoonbaar stijgt bij het betreden van een ziekenhuis. Mensen worden onzeker en kunnen minder goed reageren op prikkels uit hun omgeving. Het is belangrijk de patiënt niet constant te confronteren met ziekte en het ziekenhuis, door middel van afleiding kan dit verwezenlijkt worden.

Afleiding zal mensen kunnen doen ontspannen en een bezoek aan het ziekenhuis minder psychische druk geven.

En wordt de stress bij patienten gereduceerd dan zal dit ook een positief effect hebben op de werkdruk en gemoedstoestand van personeel dat in een ziekenhuis werkt. Niet onbelangrijk, want stress op de werkvloer is beroepsziekte nummer één.

Oh God I could be bounded in a nutshell and count myself a king of infinite space

Wat mij inspireert is de sensatie van de vertragingen van bewegingen, ritme en kleuren in (alledaagse) natuur en omgevingen. Dichtbij vaak. Je ziet ze in een fractie van een seconde, een verstild beeld dat je gedachten voor een moment stilzet. Alsof de wereld even stilstaat. Die momenten leg ik vast en werk ik uit. De sensatie die ik ervaar wil ik benadrukken door het moment langer te laten duren en in vloeiende bewegingen laten transformeren.
Als ik er op uit trek om te filmen zoek ik die verstilde momenten. Vaak zijn het fragmenten van een groots landschap, die wil ik vasthouden, vertragen, om daarna uit te vergroten tot een langdurig moment. Een groots moment in iets kleins.

Ontspannen waakzaamheid brengt rust én alertheid

De vertraging werkt als een katalysator om jezelf binnen een paar seconden te ontdoen van je omgeving. Tijd en ruimte lossen op. Het doel is om de kijker in een staat van ‘ontspannen waakzaamheid’[3] te brengen. Hiermee geef ik kijkers de mogelijkheid zich te ontrekken aan de chaos die zij ervaren. De videowerken zijn een verademing voor mensen die zich in een openbare ruimte in een toestand van geestelijke spanning bevinden. Het ritme in de videowerken heeft een zeer laag tempo en vloeiende overgangen veranderen het beeld. Beelden uit de natuur veranderen in abstracte vormen om daarna weer terug te keren naar herkenbare vormen. Op een zachte bescheiden wijze weet het werk de aandacht vast te houden en wordt je er als toeschouwer in opgezogen. De kijker kan zo los komen uit haar omgeving en een meditatief moment ervaren.

[1] R.S. Ulrich, 1984. View through a window may influence recovery from surgery. Science, 224: 420-421

[2] Margreet Vermeulen voor de Volkskrant van 4 augustus 2017; Goed voor lichaam en geest: allemaal het bos in

[3] C.L.E. Rohde and A.D. Kendle, 1994. Report to English Nature-Human well-being, Natural landscapes and Wildlife in Urban Areas.

Videowerken

De beelden in de video’s zijn aan de natuur ontleende beelden die op zo’n manier zijn bewerkt dat zij op ongedwongen wijze om de aandacht van de kijker vragen. De ambient muziek ondersteund de kijker om de blik te kunnen focussen en zich te ontdoen van haar omgeving.

 

De beelden zijn in meer of mindere mate zo geabstraheerd dat de bewegingen en de vormen van de onderwerpen worden uitvergroot. De beelden zijn veelal vertraagd en ontdaan van storende factoren die kunnen afleiden. Het zijn vaak detail opnamen die zich focussen op één standpunt. Vindt er wel een camerabeweging plaats dan is deze heel langzaam. De beelden zijn opgebouwd met verschillende lagen die in elkaar overlopen.

De video’s staan in loop en kunnen oneindig worden herhaald.

De videowerken worden op kwalitatief hoogwaardig beeldschermen in wachtkamers vertoond. Als in meerdere wachtkamers gebruik wordt gemaakt van videowerken worden de installaties centraal aangestuurd.

 

Contact

Marco Douma

email: info@marcodouma.com

De getoonde video’s zijn samen met muzikant / geluidskunstenaar Rutger Zuydervelt ontwikkeld. Rutger werkt veelal onder de naam Machinefabriek.
Als videokunstenaar heeft Marco Douma tentoonstellingen, performances en samenwerkingen gedaan met binnen- en buitenlandse kunstenaars en muzikanten.

Websites:

Machinefabriek / Rutger Zuydervelt: www.machinefabriek.nu

Marco Douma: www.marcodouma.com